Στόχοι και δράσεις για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας.
Γράφει η Ειρήνη Χαλκίτη
Όλοι βιώνουμε ένα χρόνο τώρα τις επιπτώσεις της πανδημίας στης ζωή μας σε όλους τους τομείς, κοινωνικό, ψυχολογικό, οικονομικό. Η Ελληνική οικονομία και επιχειρηματικότητα, όπως και όλων των χωρών παγκοσμίως, έχει υποστεί αρνητικό σοκ , από την υγειονομική κρίση του Covid 19. Ο λογαριασμός της πανδημίας διαρκώς «φουσκώνει» και αποτελεί ειλημμένη απόφαση της κυβέρνησης να παραμείνει «ανοιχτή η ομπρέλα» των μέτρων στήριξης μέχρι το φθινόπωρο, όπως ειλημμένη απόφαση είναι και η σταδιακή επανεκκίνηση των οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων.
Αυτό που διδάσκει η επιστήμη της οικονομίας αλλά και η ίδια η ζωή , είναι ότι για να επανέλθουμε στα οικονομικά επίπεδα προ κρίσης, χρειάζεται ένα θετικό σοκ. Αυτό το σοκ η κυβέρνηση σχεδιάζει να το επιτύχει θέτοντας στόχους και εφαρμόζοντας συγκεκριμένη πολιτική για την επίτευξή τους. Ακολουθεί λοιπόν πιστά ένα οδικό χάρτη και όπως όλες οι εκτιμήσεις δείχνουν, όσο θα απελευθερωνόμαστε από την πανδημία τόσο θα μπαίνουμε σε τροχιά ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό η αναβάθμιση της οικονομίας μας από την Standard & Poor’s πριν από δυο 24ωρα αποδεικνύει ότι βρισκόμαστε στο σωστό δρόμο
Στις 26 Απριλίου συνεδρίασε, μέσω τηλεδιάσκεψης, υπό την Προεδρία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, το Υπουργικό Συμβούλιο, κατά τη διάρκεια του οποίου, ο Υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας παρουσίασε τους στόχους και τις δράσεις για την επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας.
Ως βασικοί στόχοι ορίζονται:
-Η επίτευξη υψηλών και διατηρήσιμων ρυθμών μεγέθυνσης την επόμενη περίοδο (>3%) από το 2021.
-Η έξοδος της χώρας από το καθεστώς της Ενισχυμένης Εποπτείας εντός του 2022.
-Η επίτευξη μονοψήφιου ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων («κόκκινα» δάνεια), μέχρι το τέλος του 2022.
-Στόχος. Η επίτευξη δημοσιονομικής ισορροπίας και ικανοποιητικών πρωτογενών πλεονασμάτων. Δημοσιονομική βελτίωση από το 2022 και ικανοποιητικά, ρεαλιστικά πρωτογενή πλεονάσματα από το 2023.
-Η επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας, έως το 1ο εξάμηνο 2023.
Πολιτικές επίτευξης των στόχων:
1η Δράση. Η συνέχιση ενίσχυσης πληττόμενων νοικοκυριών και επιχειρήσεων και η σταδιακή μετάβαση σε μέτρα επανεκκίνησης της οικονομίας.
Το Πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ» για την επιδότηση δόσεων δανείων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η επιδότηση μέρους των παγίων δαπανών επιχειρήσεων.
Η μη επιστρεπτέα επιχορήγηση σε μικρές επιχειρήσεις μέσω των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η υλοποίηση στοχευμένων προγραμμάτων στήριξης κλάδων της οικονομίας μέσω του ΕΣΠΑ (π.χ. εστίαση, τουρισμός, γυμναστήρια, παιδότοποι κ.α.).
Το νέο εγγυοδοτικό πρόγραμμα μέσω των τραπεζών για πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Η επέκταση του μέτρου της μείωσης του ενοικίου και των αποζημιώσεων ειδικού σκοπού για εργαζομένους (Μάιος), καθώς και η επέκταση του προγράμματος ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (έως τον Σεπτέμβριο).
Η κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών (και πρόσθετη επιδότηση για μακροχρόνια άνεργους και εποχικά απασχολούμενους) μέσω του προγράμματος δημιουργίας 100.000 νέων θέσεων εργασίας (για 6 μήνες).
Τα προγράμματα κατάρτισης του Υπουργείου Εργασίας (με τον ΟΑΕΔ).
Η ενίσχυση του κοινωνικού τουρισμού.
Οι ρυθμίσεις φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων.
2η Δράση. Η υλοποίηση μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής στην κατεύθυνση μείωσης ασφαλιστικών εισφορών και φορολογικών συντελεστών, κυρίως για τη μεσαία τάξη.
Μόνιμες μειώσεις φόρων σε λιγότερο από 2 χρόνια, παρά την κρίση.
Μείωση του ΕΝΦΙΑ -μεσοσταθμικά- κατά 22%.
Μείωση του εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή στα φυσικά πρόσωπα (από το 22% στο 9%)-αύξηση του αφορολόγητου για κάθε παιδί.
Μείωση του φορολογικού συντελεστή κερδών για όλες τις επιχειρήσεις (από το 28% στο 22%).
Μείωση του φορολογικού συντελεστή για τα μερίσματα (από το 10% στο 5%).
Μείωση της προκαταβολής φόρου για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα (από το 100% στο 55%).
Μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες (από το 100% στο 80%).
Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών (κατά 1%).
Χαμηλός φορολογικός συντελεστής (10%) για όλα τα αγροτικά σχήματα.
Μη-μόνιμες μειώσεις φόρων, με στόχο, ανάλογα με το δημοσιονομικό χώρο, να μονιμοποιηθούν
Αναστολή καταβολής ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης στον ιδιωτικό τομέα για το 2021 και το 2022.
Επιπλέον μείωση -κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες- των ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα για το 2021 και το 2022.
Μείωση του Φ.Π.Α. στις μεταφορές, στον καφέ και τα μη αλκοολούχα ποτά, στους κινηματογράφους και τις θεατρικές παραστάσεις (30.09.2021).
Μείωση του Φ.Π.Α. στο τουριστικό πακέτο (31.12.2021).
3η Δράση. Η υλοποίηση του νόμου για τη Ρύθμιση Οφειλών και την Παροχή 2ης Ευκαιρίας.
4η Δράση. Η παράταση του Προγράμματος «ΗΡΑΚΛΗΣ». Εξέλιξη κόκκινων δανείων: Ιούνιος 2019 75,3 δισ. ευρώ, Δεκέμβριος 2020 47,4 δισ. ευρώ, δηλαδή μείον 28 δισ. ευρώ ή μείον 37%.
5η Δράση. Η συνέχιση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και η προώθηση αξιοποίησης της ακίνητης δημόσιας περιουσίας. Μεταξύ άλλων:
Αξιοποίηση περιφερειακών λιμένων και μαρίνων.
Αποκρατικοποίηση ενεργειακών υποδομών (ΔΕΠΑ και Υπόγεια Αποθήκη Καβάλας).
Εγνατία Οδός και προετοιμασία διαγωνισμού παραχώρησης Αττικής Οδού.
Υλοποίηση Ελληνικού.
Αξιοποίηση ακινήτου στις Γούρνες.
«Κυβερνητικό πάρκο» / ΠΥΡΚΑΛ.
Συνολικό σχέδιο αξιοποίησης ακίνητης περιουσίας.
Αναδιοργάνωση εταιρειών (π.χ. Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, ΛΑΡΚΟ, ΕΑΒ, ολοκληρώθηκε η διαδικασία στην ΕΛΒΟ).
6η Δράση. Η συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων.
7η Δράση. Οι επιτυχείς και έγκαιρες ολοκληρώσεις των επόμενων αξιολογήσεων από τους θεσμούς.
8η Δράση. Η βέλτιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ταμείο Ανάκαμψης. Πρώτα έργα: Ψηφιακό μέρισμα με δωρεάν tablet και laptop στους μαθητές. «Εξοικονομώ» για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Προγράμματα κατάρτισης του Υπουργείου Εργασίας και του ΟΑΕΔ. Δανειοδότηση επιχειρήσεων για επενδύσεις στο πλαίσιο της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης.
Επιχειρησιακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ της Προγραμματικής Περιόδου 2021-2027.
Πρόγραμμα Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2021-2027.
Έκδοση πράσινων ομολόγων.
9η Δράση. Η εμπροσθοβαρής άντληση πόρων από τις αγορές χρήματος και κεφαλαίου. Ήδη, από τον Ιούλιο του 2019, έχουμε αντλήσει, μέσω μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης, 22 δισ. ευρώ από τις αγορές.
10η Δράση. Η διασφάλιση του υφιστάμενου καθεστώτος των ελληνικών κρατικών χρεογράφων. Λήψη των απαραίτητων πρωτοβουλιών για τη διατήρηση της συμπερίληψής τους στην ομάδα των επιλέξιμων περιουσιακών στοιχείων -κρατικών χρεογράφων (assets)- από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Πρόδρομοι δείκτες επανεκκίνησης της οικονομίας το 2021
Σημαντική αύξηση των καταθέσεων-δυνητική ενίσχυση της ζήτησης μέσω της κατανάλωσης.
Περίπου +20 δισ. ευρώ τους τελευταίους 12 μήνες (57% της αύξησης από τα νοικοκυριά).Ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής.
Ενίσχυση του οικονομικού κλίματος.
Σταθερά χαμηλό κόστος δανεισμού της ελληνικής οικονομίας.
Ενίσχυση του τουρισμού, σε σχέση με το 2020.
Εκτιμάται, στο χειρότερο σενάριο, να προσεγγίσουμε ως έσοδα το 40% αυτών του 2019, από 25% το 2020 (+3 δισ. ευρώ).
Προκαταβολή και εκταμίευση από το Ταμείο Ανάκαμψης-ενίσχυση της προσφοράς.
4 δισ. ευρώ εκταμίευση το 2ο εξάμηνο του 2021.
Όλα τα παραπάνω έρχονται να κουμπώσουν με το νομοσχέδιο που παρουσίασε ο Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνης Γεωργιάδης για την απλούστευση του πλαισίου αδειοδότησης οικονομικών δραστηριοτήτων. Σε συνέχεια του νομοσχεδίου που ψηφίσθηκε τον Απρίλιο, με το προτεινόμενο σχέδιο νόμου επιταχύνεται και διευρύνεται η μεταρρύθμιση για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και των διαδικασιών αδειοδότησης επιχειρήσεων σε περαιτέρω τομείς με σημαντική συμβολή στην ελληνική οικονομία και ειδικότερα στους τομείς του Τουρισμού, της Υγείας και των Μεταφορών.
Απλοποιείται περαιτέρω και θα ψηφιοποιηθεί, ένα σημαντικό μέρος των διοικητικών διαδικασιών αδειοδότησης των επιχειρήσεων, δημιουργείται ένα απλό και συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο με στόχο την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και την προσέλκυση επενδύσεων και μειώνεται η γραφειοκρατία που κατατάσσει τη χώρα σε εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο ως προς τη φιλικότητα απέναντι στις επενδύσεις, επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και τη δημόσια διοίκηση και συντηρεί ένα καθεστώς πολυνομίας και κακοδιοίκησης.