• Τα ταμεία περιφερειακής ανάπτυξης μπορούν να χρησιμοποιηθούν πιο ευέλικτα για την αποκατάσταση ζημιών μετά από φυσικές καταστροφές
• Τα κοινωνικά ταμεία μπορούν επίσης να χρηματοδοτήσουν την υγειονομική περίθαλψη και τις βασικές ανάγκες
• Οι ζημιές για τους γεωργούς, τους δασοκαλλιεργητές και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στον τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας μπορούν να αντισταθμιστούν
Δύο νέες νομοθετικές πράξεις προβλέπουν ταχεία χρηματοδότηση από την ΕΕ για μέτρα ανάκαμψης μετά από φυσικές καταστροφές που σημειώθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Η πρόταση περιφερειακής στήριξης έκτακτης ανάγκης για την ανασυγκρότηση («RESTORE») επιτρέπει στις χώρες της ΕΕ να διοχετεύουν ευκολότερα πόρους από τα ευρωπαϊκά ταμεία περιφερειακής ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και τα ταμεία συνοχής στην ανασυγκρότηση των καταστροφών. Στο πλαίσιο αυτό, πόροι της ΕΕ θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν έργα ανάκαμψης σε ποσοστό έως και 95% του συνολικού κόστους τους. Για την παροχή ταχείας ρευστότητας σε όσους την έχουν ανάγκη, θα διατίθεται επίσης πρόσθετη προχρηματοδότηση ύψους έως 25% του συνολικού ποσού. Η πρόταση θα επιτρέψει την πιο ευέλικτη χρήση των κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ για τη χρηματοδότηση βραχυπρόθεσμων προγραμμάτων εργασίας, τη στήριξη της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη και την κάλυψη βασικών αναγκών.
Τα μέτρα ευελιξίας θα ισχύσουν για τις καταστροφές που σημειώθηκαν το 2024 ή το 2025. Το 2025, οι αλλαγές που επιφέρει η νομοθεσία αναμένεται να κινητοποιήσουν χρηματοδότηση ύψους 3 δισ. ευρώ, με εμπροσθοβαρείς πληρωμές για την περίοδο 2025-2027.
Ανάκαμψη για τη γεωργία και τη δασοκαλλιέργεια
Οι χώρες της ΕΕ με μη δαπανηθέντα χρήματα από προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης θα είναι σε θέση να επιταχύνουν τη χρήση αυτών των κονδυλίων για την αποζημίωση των απωλειών γεωργών, δασοκαλλιεργητών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς αυτούς και υπέστησαν ζημίες τουλάχιστον 30% του παραγωγικού δυναμικού τους. Τα χρήματα αυτά θα καταβάλλονται με εφάπαξ πληρωμές και θα καλύπτονται πλήρως από κονδύλια της ΕΕ. Οι πληρωμές προς τους δικαιούχους θα πραγματοποιηθούν έως το τέλος του 2025.
Δηλώσεις
Ο Andrzej Buła (ΕΛΚ, Πολωνία), συνεισηγητής για τον κανονισμό «RESTORE», δήλωσε: «Η νομοθεσία αυτή είναι πολύ σημαντική για τις περιφερειακές και τοπικές αρχές σε περιοχές που πλήττονται από φυσικές καταστροφές. Δείχνει ότι η ΕΕ μπορεί να κινηθεί γρήγορα και ευέλικτα και ότι μπορούμε να δώσουμε πραγματική βοήθεια στους Ευρωπαίους συμπολίτες μας. Η βοήθεια αυτή μπορεί πλέον να καταστεί άμεσα διαθέσιμη.»
Ο Younous OMARJEE (Αριστερά, Γαλλία), συνεισηγητής για τον κανονισμό «RESTORE», e;ipe: «Μία μέρα αφού το Κοινοβούλιο εξέφρασε την αμέριστη στήριξή του προς τα θύματα του άνευ προηγουμένου κυκλώνα στη Μαγιότ, εγκρίναμε τον κανονισμό RESTORE για να διασφαλίσουμε ότι είμαστε σε θέση να βοηθήσουμε τα θύματα αυτής της καταστροφής και άλλων σαν αυτή, προκειμένου να ξαναχτίσουν αυτά που έχασαν. Πρέπει να προσαρμόσουμε την αντιμετώπιση των καταστροφών και την περιφερειακή πολιτική μας στις νέες πραγματικότητες της κλιματικής αλλαγής. Η αποκατάσταση θα μας επιτρέψει να ανταποκριθούμε γρήγορα και αποτελεσματικά σε μελλοντικές καταστροφές.»
Η Veronika VRECIONOVÁ (Συντηρητικοί, Τσεχία), εισηγήτρια για τον κανονισμό για το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης, δήλωσε: «Αρκετές χώρες επλήγησαν από φυσικές καταστροφές το 2024. Η απτή βοήθεια που παρέχει η ΕΕ είναι απολύτως απαραίτητη τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για τους πολίτες. Η σημερινή απόφαση θα βοηθήσει πολλά κράτη μέλη να αποδεσμεύσουν ταχύτερα τα μη δαπανηθέντα κεφάλαια για όσους τα χρειάζονται επειγόντως.»
Η πρόταση «RESTORE» εγκρίθηκε με 638 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 5 αποχές.
Η πρόταση ενίσχυσης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) εγκρίθηκε με 644 ψήφους υπέρ, 6 κατά και 3 αποχές.
Επόμενα βήματα
Και οι δύο νομοθετικές πράξεις πρέπει να εγκριθούν επίσημα από το Συμβούλιο. Ο κανονισμός RESTORE θα τεθεί σε ισχύ μία ημέρα μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και η νομοθεσία για το ΕΓΤΑΑ την ημέρα της δημοσίευσής της.
Σχετικές πληροφορίες
Οι δύο προτάσεις υποβλήθηκαν στον απόηχο των πλημμυρών και των πυρκαγιών στην Κεντρική, Ανατολική και Νότια Ευρώπη τον Σεπτέμβριο του 2024.