Του ΔΗΜΗΤΡΗ Γ. ΑΠΟΚΗ* – Αθήνα

Τα τελευταία χρόνια σποραδικές αλλά ταυτόχρονα προφητικές φωνές στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο, μιλούν για την Ευρώπη, ως μια ευημερούσα και οργανωμένη κοινωνία που αντιμετωπίζει απειλές από έναν πολύ πιο ασταθή και χαοτικό υπόλοιπο κόσμο.

Επισημαίνουν ότι η Ευρώπη, πρέπει να εμπλακεί πολύ πιο ενεργά με τις παγκόσμιες πραγματικότητες. Διαφορετικά, θα κατακλυσθεί μέσω μετανάστευσης και άλλων καναλιών, από εκατομμύρια ισλαμικούς μετανάστες.

• Αρχικά η εισροή μεταναστών, παρουσιάστηκε ως προσωρινό ανθρωπιστικό μέτρο για την υποδοχή προσφύγων από ζώνες συγκρούσεων, αλλά τα γενναιόδωρα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας γρήγορα μετατράπηκαν σε μαγνήτη για μεγάλο αριθμό νέων ανδρών από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Μια πλήρης μεταναστευτική κρίση κατέλαβε την ήπειρο.

Μία δεκαετία αργότερα, τα αποτελέσματα είναι αδιαμφισβήτητα: μετασχηματισμένες σχολικές δημογραφίες και τοπική πολιτική, απότομη αύξηση σε σεξουαλικά εγκλήματα και αντιευρωπαϊκή βία, υπερφορτωμένα νοσοκομεία και συστήματα πρόνοιας, καθώς και δραματικά υψηλότερο δημόσιο χρέος.

• Οι πόλεις και τα χωριά σε όλη την ήπειρο έχουν αλλάξει ριζικά από αυτές τις δημογραφικές μετατοπίσεις. Όταν γίνονταν αυτές οι προειδοποιήσεις, ο δημογραφικός μετασχηματισμός ήταν ήδη βαθιά εδραιωμένος. Οι υπάρχουσες αμυντικές δομές της Ευρώπης δεν διαθέτουν τα στρατιωτικά και πληροφοριακά μέσα που απαιτούνται για πραγματική προστασία.

Αυτοαποκαλούμενοι ειδικοί εξωτερικής πολιτικής καταδικάζουν τις προειδοποιήσεις ως μνήματα ιμπεριαλισμού, αποικιοκρατίας και πολιτιστικής αλαζονείας.

Διεθνείς φοιτητές που απολαμβάνουν ευρωπαϊκές υποτροφίες επιμένουν ότι «η ποικιλομορφία είναι η δύναμή μας». Σοσιαλιστικές φωνές και ελίτ τονίζουν την υπέρτατη αξία του πολυπολιτισμικού μοντέλου. Προειδοποιούσαν δημόσια ότι τέτοιες δηλώσεις βλάπτουν την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, προσβάλλοντας χώρες με ιστορία αποικιοκρατίας. Ουσιαστικά καταδικάζουν κάθε υπεράσπιση των επιτευγμάτων του δυτικού πολιτισμού.

• Το σαφές μήνυμα είναι ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να προστατευθεί παρά μόνο αν αποδεχθεί τη συνεχιζόμενη κατάληψή της από μη ευρωπαϊκούς πληθυσμούς. Η κατάσταση αυτή αποτελεί περαιτέρω απόδειξη ότι η βούληση αυτοσυντήρησης της ηπείρου έχει υποστεί μοιραία ζημιά.

Ανησυχίες για επιδείξεις δικαιωματισμού και επισημάνσεις για καταστολή της ελευθερίας του λόγου και της πολιτικής διαφωνίας στην Ευρώπη χαρακτηρίζονται ως κήρυξη πολιτικού πολέμου.

Ωστόσο, το ίδιο το υπερεθνικό θεσμικό πλαίσιο είναι βαθιά ελαττωματικό: γραφειοκρατικά νωθρό, ιδεολογικά άκαμπτο, υπερβολικά ρυθμιστικό, αποκομμένο από τις ιδρυτικές του αρχές, εχθρικό προς τον ανοιχτό διάλογο, νοσταλγικό για παλαιές αυτοκρατορικές δόξες και ολοένα πιο καταπιεστικό απέναντι στη διαφωνία.

Για χρόνια υπήρχε η πεποίθηση ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να ανακτήσει την παγκόσμια επιρροή της επιβάλλοντας μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες μέσω ρυθμίσεων και ηθικής πίεσης.

• Στην πραγματικότητα, η βαριά εξάρτηση από μία υπερδύναμη για την ασφάλεια, από μία άλλη μεγάλη δύναμη για τις ενεργειακές προμήθειες και από μία τρίτη για κρίσιμες εισαγωγές έχει παράγει αδυναμία, όχι δύναμη.

Ανώτερα στελέχη της Ευρώπης έχουν παραδεχθεί ότι το ευρωπαϊκό εγχείρημα δεν σχεδιάστηκε για τον σημερινό πολυπολικό κόσμο και ότι η ήπειρος έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό άσχετη στην παγκόσμια πολιτική. Τέτοιες παραδοχές είναι επώδυνες για όσους έχουν ανατραφεί με την ιδέα της εγγενής ευρωπαϊκής υπεροχής.

• Για παράδειγμα, πουθενά η στρατηγική σύγχυση δεν είναι πιο επικίνδυνη και τυφλή από τις επίμονες προσπάθειες της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας και της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να καλλιεργήσουν την Τουρκία ως βασικό εταίρο στην απεγνωσμένη αναζήτηση ανεξάρτητης ευρωπαϊκής ασφάλειας. Έτσι μας είπε η κυρία Βον Ντερ Λάιεν, με την εξαιρετική όπως τη χαρακτήρισε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ερντογάν.

Κινούμενες από την επιθυμία να μειώσουν την εξάρτηση από παραδοσιακούς συμμάχους, οι Βρυξέλλες έχουν επιδιώξει στενότερη συνεργασία παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις.

Η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει τις μεταναστευτικές ροές ως πολιτικό εκβιασμό εναντίον της Ευρώπης, επιδιώκει επεκτατικές φιλοδοξίες στη Μεσόγειο που συγκρούονται με ευρωπαϊκά συμφέροντα, διατηρεί αυταρχική διακυβέρνηση με ισχυρά ισλαμιστικά στοιχεία και παραμένει εμπλεγμένη σε εδαφικές και ενεργειακές παράνομες διεκδικήσεις με κράτη μέλη της ΕΕ όπως η Ελλάδα, ενώ κατέχει μετά από παράνομη εισβολή μεγάλο μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, επίσης μέλους της ΕΕ.

• Μακριά από την παροχή πραγματικής αυτονομίας, αυτή η σχέση κινδυνεύει να εισάγει νέες πηγές αστάθειας, να υπονομεύσει τη συνεργασία πληροφοριών και να παραχωρήσει επιρροή σε έναν αναξιόπιστο παράγοντα του οποίου οι αξίες και οι προτεραιότητες αποκλίνουν τεράστια από τις ευρωπαϊκές.

Η πραγματική αμυντική κυριαρχία απαιτεί σοβαρή επένδυση σε ευρωπαϊκή στρατιωτική ικανότητα, αυστηρούς ελέγχους συνόρων και ενεργειακή ανεξαρτησία – όχι την ανάθεση της άμυνας σε έναν τόσο προβληματικό και καθόλα επικίνδυνο εταίρο.

• Η παγκόσμια επιρροή της Ευρώπης έχει καταρρεύσει επειδή δεν υπάρχουν πλέον αξιόπιστοι στρατοί και ναυτικές δυνάμεις με ικανότητα να επιβάλλουν τους προτιμώμενους κανόνες, επειδή πολλές χώρες αρνούνται την οικονομική πίεση στο όνομα επιθετικών πολιτικών για το κλίμα και επειδή η απόφαση να ανοίξουν οι πόρτες σε μαζική ισλαμική μετανάστευση έχει διαβρώσει την κοινωνική συνοχή.

Η υπεροψία, η ιδεολογική ακαμψία και οι απερίσκεπτες επιλογές έχουν αποσυνθέσει τα θεμέλια της πρώην ισχύος. Η ήπειρος βρίσκεται πλέον κατακερματισμένη, ευάλωτη και ανίκανη να διαμορφώσει το δικό της πεπρωμένο.

Χωρίς ειλικρινή αναμέτρηση με τις πραγματικότητες της μαζικής μετανάστευσης, της θεσμικής υπερβολής και των επικίνδυνων στρατηγικών συμμαχιών, η παρακμή της Ευρώπης θα επιταχυνθεί. Ο χρόνος για σκληρές αποφάσεις σχετικά με την ταυτότητα, τα σύνορα και την πραγματική αυτονομία δεν μπορεί πλέον να αναβληθεί.

* Ο Δημήτρης Γ. Απόκης, είναι Διεθνολόγος, με ειδίκευση στην Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική, Γεωπολιτική και Διεθνή Οικονομία. Απόφοιτος των πανεπιστημίων The American University, School of International Service, και The Johns Hopkins University, The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies της Ουάσιγκτον. Είναι μέλος του The International Institute for Strategic Studies, του Λονδίνου. Ως Δημοσιογράφος, υπήρξε επί σειρά ετών διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο, στο Στέητ Ντιπάρτμεντ και στο Αμερικανικό Πεντάγωνο.