· 82% των πολιτών στην Ελλάδα αναγνωρίζει τον αντίκτυπο που έχει η ΕΕ στην καθημερινότητά του (71% σε επίπεδο ΕΕ)
· Την μεγαλύτερη ικανοποίηση εκφράζουν οι πολίτες για τη στήριξη της ΕΕ στην Ουκρανία (69%) και την υπεράσπιση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου (64%) – 48% και 42% αντιστοίχως στην Ελλάδα
· Γύρω στο 50% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται ήδη για τις επόμενες Ευρωπαϊκές Εκλογές τόσο στην Ελλάδα όσο και σε επίπεδο ΕΕ
· Οι νέοι είναι πιο πιθανό να υποστηρίξουν έναν σημαντικότερο ρόλο για το Κοινοβούλιο – στην Ελλάδα, όλες οι ηλικιακές ομάδες βρίσκονται γύρω στο 70%
· Το 62% των ερωτηθέντων έχει ακούσει ή διαβάσει πρόσφατα κάτι σχετικό με το Κοινοβούλιο – σε παρόμοιο ποσοστό (59%) και στην Ελλάδα
Δημοσιεύθηκε το Ευρωβαρόμετρο του Κοινοβουλίου για την άνοιξη του 2023, το οποίο καταγράφει ισχυρή υποστήριξη των πολιτών για τη δημοκρατία και έντονο ενδιαφέρον για τις Ευρωπαϊκές Εκλογές.
Έναν χρόνο πριν από τις επόμενες Ευρωπαϊκές Εκλογές,, το ενδιαφέρον των πολιτών φαίνεται να έχει αυξηθεί σημαντικά. Η απόλυτη πλειοψηφία των ερωτηθέντων στην έρευνα (56%) δηλώνει ότι ενδιαφέρεται για τις επόμενες Ευρωπαϊκές Εκλογές, ποσοστό υψηλότερο κατά 6 μονάδες σε σύγκριση με το 2018, έναν χρόνο δηλαδή πριν από τις τελευταίες εκλογές. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι 49% το 2023, ενώ το 2018 ήταν 39%.
Δύο στους τρεις ερωτηθέντες περίπου (67%) δηλώνουν ότι μάλλον θα πήγαιναν να ψηφίσουν εάν οι εκλογές διεξάγονταν την επόμενη εβδομάδα. Παρόμοια ερώτηση περιλαμβανόταν και στο Ευρωβαρόμετρο του Κοινοβουλίου τον Απρίλιο του 2018, και το αντίστοιχο ποσοστό ήταν τότε 58%, γεγονός που δείχνει ότι οι πολίτες είναι σήμερα πιο πρόθυμοι να ψηφίσουν στις Ευρωπαϊκές Εκλογές του 2024 απ’ όσο ήταν σε παρόμοια χρονική στιγμή πριν από τις εκλογές του 2019. Στην ίδια ερώτηση απάντησε θετικά 74% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola, αναφερόμενη στα αποτελέσματα της έρευνας, δήλωσε: «Οι εκλογές έχουν σημασία. Η ψήφος σου είναι η ευκαιρία σου να παλέψεις για τα θέματα που θεωρείς σημαντικά. Καλώ όλους τους πολίτες, ιδίως τους νέους, να προσέλθουν στις κάλπες και να διαμορφώσουν οι ίδιοι την Ευρωπαϊκή Ένωση στην οποία θέλουν να ζουν».
Οι εκλογές αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο κάθε δημοκρατικού πολιτεύματος και οι Ευρωπαίοι πολίτες δηλώνουν ότι η δημοκρατία είναι η πιο σημαντική αξία που πρέπει να υπερασπιστεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: στην κορυφή της λίστας με τις αξίες για τις οποίες πρέπει να αγωνίζεται κατά προτεραιότητα το Κοινοβούλιο βρίσκεται λοιπόν η υπεράσπιση της δημοκρατίας με 37%, και ακολουθούν η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΕ και παγκοσμίως (28%), καθώς και η ελευθερία του λόγου και της σκέψης (27%). Στην ίδια ερώτηση, τη δημοκρατία προτάσσει και το 41% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα. Η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και μεταξύ των περιφερειών της καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση με 38% και το κράτος δικαίου την τρίτη θέση με 34%.
Το 54% των ερωτηθέντων (34% στην Ελλάδα) δηλώνουν ικανοποιημένοι από τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημοκρατία στην ΕΕ. Όσον αφορά συγκεκριμένες πτυχές της δημοκρατίας σε επίπεδο ΕΕ, οι πολίτες εξέφρασαν μεγαλύτερη ικανοποίηση για τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές (70%), την ελευθερία του λόγου (70%) και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων (66%), ενώ λιγότερο ικανοποιημένοι δήλωσαν σχετικά με την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και της διαφθοράς. Και στην Ελλάδα, οι ερωτηθέντες εκφράζουν ικανοποίηση πρωτίστως για τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές (63%), και ακολουθούν η ποικιλομορφία των μέσων (62%) και η ελευθερία του λόγου (60%) Η καταπολέμηση της διαφθοράς βρίσκεται στην τελευταία θέση, και στην Ελλάδα.
Τέσσερα χρόνια αφότου ξεκίνησε η τρέχουσα νομοθετική περίοδος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι πολίτες αναγνωρίζουν τον ηγετικό ρόλο της ΕΕ στην αντιμετώπιση των διαδοχικών κρίσεων που σημάδεψαν αυτή την περίοδο. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία, οι Ευρωπαίοι πολίτες αναγνωρίζουν τον αντίκτυπο που έχει η ΕΕ στην καθημερινή τους ζωή: περίπου επτά στους δέκα ερωτηθέντες (71%) έχουν αυτή την άποψη. Το ποσοστό σκαρφαλώνει στο 82% για την Ελλάδα. Ένα πέμπτο των ερωτηθέντων (18%) δηλώνει ότι οι δράσεις της ΕΕ έχουν «πολύ μεγάλο» αντίκτυπο (39% στην Ελλάδα). Οι πολίτες αναγνωρίζουν, επίσης, τον ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – το 62% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θυμάται να έχει ακούσει ή διαβάσει πρόσφατα αναφορές στο έργο του (σε παρόμοιο ποσοστό, 59%, στην Ελλάδα).
Η στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία αναδεικνύεται ως το επίτευγμα για το οποίο οι πολίτες εκφράζουν μακράν τη μεγαλύτερη ικανοποίηση: το 69% των ερωτηθέντων δηλώνει ικανοποιημένο με τις ενέργειες της ΕΕ. Τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στην Ολλανδία (90%), τη Σουηδία (87%), τη Φινλανδία (87%) και την Ιρλανδία (87%). Στη Σλοβακία (45%) και την Ελλάδα (48%) καταγράφονται αντιθέτως τα χαμηλότερα ποσοστά ικανοποίησης. Οι ερωτηθέντες εκφράζουν επίσης ικανοποίηση για τη δράση της ΕΕ όσον αφορά την προστασία των δημοκρατικών δικαιωμάτων και τον σεβασμό του κράτους δικαίου (64%), καθώς και τον τομέα της εξωτερικής πολιτικής (54 %). Στην Ελλάδα τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 42% και 38% με την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ να σημειώνει ποσοστό ικανοποίησης 44%.
Ο αντίκτυπος των πολλαπλών κρίσεων των τελευταίων ετών είναι εμφανής, τόσο στη γενική κατάσταση της οικονομίας, όσο και στην οικονομική κατάσταση των πολιτών. Ένας στους δύο ερωτηθέντες (50%) θεωρεί ότι το βιοτικό του επίπεδο έχει σημειώσει πτώση και προβλέπει ότι αυτό θα συνεχιστεί κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους. Το ποσοστό σκαρφαλώνει στο 66% στην Ελλάδα. 29% των ερωτηθέντων δεν έχουν παρατηρήσει ακόμη κάτι τέτοιο, αλλά πιστεύουν ότι θα συμβεί μέσα στο επόμενο έτος (25% στην Ελλάδα). Η διαπίστωση αυτή αυξάνει τις προσδοκίες των πολιτών για ανεύρεση συγκεκριμένων λύσεων: σχεδόν τα δύο τρίτα (65%) των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι δεν είναι ικανοποιημένοι με τα μέτρα που έλαβε η χώρα τους για την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους ζωής (85% στην Ελλάδα), ενώ 57% των ερωτηθέντων δεν είναι ικανοποιημένοι ούτε με τις δράσεις που ανέλαβε η ΕΕ για την αντιμετώπιση της κατάστασης (78% στην Ελλάδα).
Όπως θα ήταν πιθανόν αναμενόμενο, οι Ευρωπαίοι πολίτες επιθυμούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να θέσει ως πρώτη προτεραιότητα την καταπολέμηση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού (38%). Ακολουθούν στη σχετική λίστα προτεραιοτήτων η δημόσια υγεία (33%), η δράση κατά της κλιματικής αλλαγής (31%) και η στήριξη της οικονομίας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (31%). Στην Ελλάδα, ύψιστη προτεραιότητα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρείται η στήριξη της οικονομίας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (59%), ακολουθούμενη από την καταπολέμηση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού (56%) και τη δημόσια υγεία (50%).
Σχετικές πληροφορίες
Την έρευνα για το εαρινό Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2023 διεξήγαγε η εταιρεία δημοσκοπήσεων Kantar από τις 2 έως τις 26 Μαρτίου στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Οι συνεντεύξεις με τους συμμετέχοντες έγιναν κυρίως δια ζώσης, ενώ στην Τσεχία, τη Δανία, τη Φινλανδία και τη Μάλτα πραγματοποιήθηκαν επίσης συνεντεύξεις διαδικτυακά. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 26.376 άτομα. Τα «ποσοστά σε επίπεδο ΕΕ» που αναφέρονται έχουν σταθμιστεί με βάση τον πληθυσμό κάθε χώρας.