Έκθεση: «Χαράξεις στο Χώρο / Ορίζοντες του Χρόνου» στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Δήμου Ρόδου
Εγκαίνια: 16 Μαΐου 2025 | 19.00 – 22.00
Επιμέλεια έκθεσης και κείμενα: δρ. Κώστας Πράπογλου
Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Δήμου Ρόδου παρουσιάζει την έκθεση Χαράξεις στο Χώρο / Ορίζοντες του Χρόνου, μια αναδρομή στη διαχρονική παρουσία της χαρακτικής στον ελληνικό χώρο και την αισθητική της αποτύπωση πάνω στο φυσικό και το δομημένο περιβάλλον.
Η έκθεση σε επιμέλεια δρ. Κώστα Πράπογλου αναδεικνύει έργα από τη μόνιμη συλλογή του Μουσείου και φωτίζει την πολύπλευρη εξέλιξη της χαρακτικής μέσα από επιλεγμένα παραδείγματα που συνδέονται με τη γεωγραφία, την αρχιτεκτονική και τη μνήμη του τόπου. Από τις πρώιμες απεικονίσεις της Ανατολικής Μεσογείου του 16ου αιώνα, έως τις εικαστικές ερμηνείες του τοπίου από Έλληνες χαράκτες, η έκθεση συνθέτει ένα πυκνό αφήγημα για τη σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος.
Η χαρακτική ως καλλιτεχνικό μέσο διαθέτει μια μακρά ιστορία στην Ελλάδα. Από εργαλείο θρησκευτικής αναπαράστασης, εξελίχθηκε σταδιακά σε πεδίο καλλιτεχνικής και πολιτισμικής καταγραφής. Κατά τον 19ο αιώνα, στο πλαίσιο του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, η χαρακτική απέκτησε νέα αίγλη, με σημαντικούς δημιουργούς να επενδύουν στη δύναμη του μέσου.
Αφετηρία της έκθεσης αποτελούν χαρακτικά του 16ου αιώνα, με έργα ευρωπαίων περιηγητών (όπως οι William H. Bartlett, M. G. Florent-Auguste de Choiseul-Gouffier, Pieter van der Keere, J. M. William Turner, κ.α.) που αποτύπωσαν την Ανατολή μέσα από το πρίσμα της φαντασίας και της περιέργειας. Χάρτες, λιμάνια, βραχώδη τοπία και νησιά –όλα σε ένα ύφος ρομαντικό, συχνά ειδυλλιακό– προσέφεραν στους Ευρωπαίους ένα παράθυρο σε έναν κόσμο άγνωστο και εξωτικό.
Το κύριο σώμα της έκθεσης επικεντρώνεται σε έργα Ελλήνων χαρακτών του 19ου και 20ού αιώνα, όπως οι Τάσσος Αλεβίζος, Παναγιώτης Γράββαλος, Ελένη Κωνσταντινίδη, Γιάννης Μόραλης, Γεώργιος Μόσχος, Λέλα Πασχάλη, Παναγιώτης Τέτσης, Νίκος Χατζηκυριάκος – Γκίκας, κ.α. Οι δημιουργοί αποδίδουν με ευαισθησία την τοπογραφία της ελληνικής γης, τις αρχιτεκτονικές δομές που έχουν ριζώσει στο χρόνο και τα στοιχεία που ορίζουν την εγχώρια ταυτότητα. Μέσα από την αλληλεπίδραση φύσης και ανθρώπινης παρέμβασης, τα έργα αναδεικνύουν τον δυναμισμό της μορφής και τη σημασία της μνήμης στην εικαστική αναπαράσταση.
Ιδιαίτερη θέση κατέχουν έργα που τιμούν τη γεωμετρία των κτιρίων, τη συνύπαρξη πέτρας και φωτός, τη σιωπηλή επιμονή του τοπίου και τις επάλληλες στρώσεις της ιστορίας. Βυζαντινά μοναστήρια, μεσαιωνικά κάστρα, νησιωτικοί οικισμοί και ερείπια συναντούν τη χάραξη της εικαστικής ματιάς. Η θάλασσα και το φως, κυριαρχούν σε πολλές από τις συνθέσεις, αποδοσμένα άλλοτε με εξπρεσιονιστική ένταση και άλλοτε με ρεαλιστική ακρίβεια.
Η έκθεση Χαράξεις στο Χώρο / Ορίζοντες του Χρόνου δεν περιορίζεται σε μια αισθητική αναδρομή. Προσκαλεί τον επισκέπτη να επανεξετάσει τη σχέση του με το χώρο και τη μνήμη, μέσα από έργα που λειτουργούν ως χάρτες συναισθημάτων, οδηγώντας μας σε μια αναζήτηση γύρω από το ανήκειν, την ανθεκτικότητα και τη δημιουργικότητα. Παράλληλα, αποτελεί μια ανοιχτή συνομιλία για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την αξία της καλλιτεχνικής πράξης και την ανάγκη να αφουγκραστούμε εκ νέου τον τόπο μας. Το κοινό καλείται να αναστοχαστεί το παρελθόν και να οραματιστεί το μέλλον μέσα από τις σιωπηρές αφηγήσεις της γραμμής, της υφής και του φωτός.
Διάρκεια έκθεσης έως 30 Ιουνίου 2025.
Νέα Πτέρυγα του Νεστορίδειου Μελάθρου, οδός Ι. & Π. Νεστορίδη (τμήμα οδού Κω)
Τρίτη έως Σάββατο: 10:00 έως 21:00, τελευταία είσοδος 20:30.
Κυριακή – Δευτέρα κλειστά.
Είσοδος: 6,00 €.
Πληροφορίες: Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Δήμου Ρόδου
Πλ. Γαβριήλ Χαρίτου 12, 85131, Ρόδος
Τηλ. 2241036646 | FAX 2241023766 | contact@mgamuseum.gr