Follow the money. Σε μια σκηνή που έμεινε στην κινηματογραφική ιστορία, ο Mark Felt, ο αναπληρωτής διευθυντής του FBI (αργότερα γνωστός ως “Deep Throat”, οδηγεί δύο δημοσιογράφους σε ένα δίκτυο παρακρατικών που φτάνει μέχρι τον Λευκό Οίκο.
Στην πραγματικότητα η ατάκα, η οποία αναπαράγεται ακόμα και σήμερα στην πολιτική και την οικονομία, δεν ειπώθηκε ποτέ από τον Felt, αλλά ήταν «πνευματική ιδιοκτησία» του σεναριογράφου William Goldman. Αυτή η παρανόηση αποδεικνύει τη σημασία του All The President’s Men (στα ελληνικά Όλοι οι άνθρωποι του Προέδρου) στην ποπ κουλτούρα.
Η ταινία, που κλείνει μισό αιώνα ζωής, βασίστηκε σε βιβλίο του 1974 των Bob Woodward και Carl Bernstein, οι οποίοι αποκάλυψαν το σκάνδαλο Watergate, ενώ εργάζονταν για τη Washington Post. Παρά το γεγονός ότι το 1976 που βγήκε η ταινία στους κινηματογράφους η έκβαση ήταν γνωστή –ξήλωμα των εμπλεκομένων ρεπουμπλικάνων πολιτικών και παραίτηση του Προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον– το All The President’s Men είναι από εκείνα το πολιτικά θρίλερ που χτίζουν ατμόσφαιρα μέσα από την αβεβαιότητα της δημοσιογραφικής έρευνας.
Το πραγματικό Watergate
Για την ιστορία, το Watergate ξεκίνησε με μια διάρρηξη στα γραφεία του Δημοκρατικού Κόμματος στην Ουάσινγκτον, τον Ιούνιο του 1972, αλλά σύντομα αποδείχθηκε ότι ήταν μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου σχεδίου πολιτικής κατασκοπείας και εκλογικής νοθείας. Η έρευνα των Woodward και Bernstein ανέδειξε την έκταση της διαφθοράς – από τους παρακρατικούς μηχανισμούς και τις αμφιλεγόμενες πρακτικές, όπως τη χειραγώγηση των ψηφοφόρων. Οι δύο δημοσιογράφοι, νεαροί και με μικρή εμπειρία, επέλεξαν να κυνηγήσουν μια ιστορία που πολύ πιο έμπειροι συνάδελφοι θα απέφευγαν, αναδεικνύοντας την αφοσίωση και την επιμονή που απαιτεί η πραγματική δημοσιογραφία.
Η συμμετοχή του Robert Redford στην ταινία ήταν καθοριστική. Εντυπωσιασμένος από το έργο των δημοσιογράφων και ενώ εργαζόταν στο The Candidate το 1972, προχώρησε στην αγορά των δικαιωμάτων του βιβλίου και ανέλαβε την παραγωγή της ταινίας. Αρχικά σκεφτόταν μια μαυρόασπρη, λιτή προσέγγιση, εστιάζοντας στη διαδικασία και όχι στα αστέρια. Η Warner Bros επέμεινε να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο ο ίδιος ενώ απαίτησε μεγάλα ονόματα που θα ήταν κράχτες για το κοινό. Τελικά, ο Dustin Hoffman ενσάρκωσε τον Bernstein, ενώ ο Alan Pakula ανέλαβε τη σκηνοθεσία, φέρνοντας μαζί του την απαραίτητη ευαισθησία για να αποδώσει τόσο την ατμόσφαιρα όσο και την καθημερινότητα του ρεπορτάζ.
Η εναλλαγή σκότους και φωτός
Ο κινηματογραφιστής Gordon Willis, ο οποίος είχε καθοριστική συμβολή και στις προηγούμενες ταινίες του Pakula, (Klute και The Parallax View), διαχειρίστηκε μοναδικά τον φωτισμό και τη σκιά ενισχύοντας την ένταση. Η αρμονική εναλλαγή των σκοτεινών υπογείων όπου γίνονταν οι συναντήσεις των δημοσιογράφων και των φωτεινών αιθουσών όπου γίνονταν οι συσκέψεις στην εφημερίδα έδεσαν τέλεια με την αλήθεια των δημοσιογράφων που τόλμησαν να αποκαλύψουν την αδιαφάνεια και τη διαφθορά της εξουσίας.
O θεατής βλέπει ταυτόχρονα το προσκήνιο και το φόντο με απόλυτη καθαρότητα, ενισχύοντας την αντίστιξη μεταξύ του σιναφιού των δημοσιογράφων και των πολιτικών.
Όχι απλά βασισμένο σε πραγματική ιστορία
Αν κάτι κάνει το All The President’s Men να ξεχωρίζει από άλλα σπουδαία πολιτικά θρίλερ είναι ότι παραμένει πιστό στο βιβλίο και στην πολυπλοκότητα της υπόθεσης. Η καθημερινή, σχεδόν βαρετή διαδικασία της συλλογής στοιχείων, από το ξεφύλλισμα αρχείων στη βιβλιοθήκη του Κογκρέσου και οι μυστικές συναντήσεις με το Deep Throat (Bαθύ Λαρύγγι), αποκτούν δραματικές διαστάσεις μέσα από τους διαλόγους του Goldman.
Ο χαρακτήρας του Deep Throat (που ερμηνεύεται από τον Hal Holbrook), είναι καθοριστικός για την πλοκή και την ατμόσφαιρα του φιλμ, ενώ η σχέση ανάμεσα στους Redford και Hoffman, δύο ηθοποιούς που αποποιούνται τα σταριλίκια του Χόλιγουντ για να ενσαρκώσουν τους δύο επίμονους, συχνά αδέξιους δημοσιογράφους, ενισχύει τη αίσθηση ρεαλισμού. Η αλληλεπίδρασή τους – οι συζητήσεις, οι τριβές, οι στιγμές αβεβαιότητας – αποτυπώνουν μια δημοσιογραφία που είναι ταυτόχρονα σκληρή, κουραστική και, όμως, βαθιά ανθρώπινη.
Με τον μοναδικό του τρόπο, το φιλμ του Pakula συνδυάζει την τεκμηριωμένη αφήγηση, την υποδειγματική κινηματογραφική τεχνική και τη δραματική ένταση, δημιουργώντας ένα ποπ αριστούργημα που θα συζητάμε για άλλα 100 χρόνια, χωρίς υπερβολή. Είναι, αναμφίβολα, ένα από τα τοτέμ του στρατευμένου κινηματογράφου και επίκαιρο όσο ποτέ.
Σε μια εποχή όπου η παραπληροφόρηση, οι σκιές στην πολιτική και η αμφισβήτηση των θεσμών γίνονται όλο και πιο έντονα, η ιστορία του All the President’s Men λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η σταθερότητα μιας δημοκρατίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ακεραιότητα εκείνων που καταγράφουν τα γεγονότα.
BINTEO