Η έννοια της νησιωτικότητας, ως κεντρικό στοιχείο της ελληνικής πολιτικής στρατηγικής, δεν θα μπορούσε να ερμηνευθεί καλύτερα από τη φράση του Ότο φον Μπίσμαρκ: «Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού, αλλά και η ικανότητα να κάνεις αναπόφευκτο το αναγκαίο».
Γράφει ο Γιάννης Παππάς*
Στην περίπτωση των ελληνικών νησιών, αυτή η φράση αποτυπώνει με ακρίβεια την ανάγκη για μια πολιτική που να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της νησιωτικότητας, επιδιώκοντας το «εφικτό» μέσω στρατηγικών λύσεων, ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει την αναγκαιότητα να αντιμετωπιστούν θεμελιώδη ζητήματα, όπως ο δημογραφικός μαρασμός, οι μεταφορές και οι υποδομές.
Η νησιωτικότητα, αν και θεωρείται συχνά ως ένα γεωγραφικό χαρακτηριστικό, συνιστά στην πραγματικότητα μία στρατηγική πρόκληση για την ελληνική πολιτεία. Η πολιτική για τα νησιά δεν είναι απλώς μια διαχείριση περιφερειακών θεμάτων, αλλά μια ευκαιρία να αναδειχθούν και να ενισχυθούν τα νησιά ως κύτταρα ανάπτυξης και ευημερίας, συνδέοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη με την οικονομική και κοινωνική συνοχή της χώρας.
Όπως υποδεικνύει η ρήση του Μπίσμαρκ, η πολιτική δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στο εφικτό, αλλά να φιλοδοξεί να επιτύχει ό,τι είναι αναγκαίο για την εθνική μας επιβίωση και πρόοδο.
Με αυτήν τη λογική, η ελληνική κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας τη σημασία των νησιών για το σύνολο της χώρας, προχωρά σε μια σειρά από πρωτοβουλίες που στοχεύουν στη διατήρηση της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, ενώ παράλληλα προχωρά σε στρατηγικές που θα διευκολύνουν τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανάπτυξη του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.
Ιδιαίτερα στα Δωδεκάνησα, όπου η γεωγραφική θέση προσδίδει στρατηγική σημασία αλλά και αυξημένες ανάγκες, η ενίσχυση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων, η αναβάθμιση των λιμενικών εγκαταστάσεων και η προώθηση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης είναι καίριας σημασίας.
Η ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό, με τη σταδιακή μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές και τη διασύνδεση με το ηπειρωτικό δίκτυο, διασφαλίζει τη σταθερότητα και τη μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης.
Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν και απαιτούν ακόμα πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις. Η ενεργειακή αυτονομία των νησιών μέσω ανανεώσιμων πηγών πρέπει να αποτελέσει στρατηγικό στόχο, ώστε να θωρακιστούν από μελλοντικές ενεργειακές κρίσεις και να μετατραπούν σε πρωτοπόρους της πράσινης μετάβασης.
Η συνδεσιμότητα, τόσο σε επίπεδο μεταφορών όσο και σε επίπεδο ψηφιακών υποδομών, πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, ώστε τα νησιά να παραμείνουν βιώσιμα για τους κατοίκους τους και ανταγωνιστικά για τις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, η δημογραφική συρρίκνωση που αντιμετωπίζουν αρκετά μικρότερα νησιά απαιτεί στοχευμένες πολιτικές στήριξης νέων οικογενειών, φορολογικά κίνητρα και επενδυτικές διευκολύνσεις που θα καταστήσουν τη ζωή στα νησιά πιο βιώσιμη και ελκυστική.
Η Ελλάδα δεν είναι απλώς μια χώρα με νησιά· είναι μια θαλασσινή δύναμη που οφείλει να ενσωματώνει τη νησιωτική της ταυτότητα σε κάθε πτυχή της εθνικής της στρατηγικής. Η νησιωτικότητα δεν μπορεί να είναι ένας δευτερεύων τομέας πολιτικής, αλλά ο κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο θα διαμορφώνεται το μέλλον της χώρας.
Η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι διαθέτει τη βούληση να ενισχύσει αυτή την κατεύθυνση, αλλά η δυναμική της νησιωτικότητας απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση και νέες, καινοτόμες λύσεις. Τα νησιά μας δεν είναι η περιφέρεια της Ελλάδας· είναι η προμετωπίδα της, το σύνορό της και ταυτόχρονα το παράθυρό της στον κόσμο. Η επιτυχία μιας ισχυρής, συνεκτικής και καινοτόμου νησιωτικής πολιτικής δεν είναι απλώς ζήτημα περιφερειακής ανάπτυξης, αλλά εθνική αναγκαιότητα.
* Ο Γιάννης Παππάς είναι Βουλευτής Δωδεκανήσου της Νέας Δημοκρατίας, τ. Υφυπουργός Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής
Πηγή: cnn.gr