Την Κυριακή της Τυρινής, στην Κάλυμνο, αναβιώνει κάθε χρόνο ένα ιδιαίτερο έθιμο, που φιλοξενείται στον Ιστορικό πλακόστρωτο αυλόγυρο της “Παναγίας Κεχαριτωμενης” του Χωριού, εδώ και δύο αιώνες περίπου. Είναι ένα σύνθετο έθιμο, που σηματοδοτεί το τέλος της Αποκριάς και την αρχή της Σαρακοστής. Ξεκινάει με χορό και γλέντι στην αυλή της Παναγιάς και ολοκληρώνεται στο εσωτερικό του ναού, με τον κατανυκτικό “εσπερινό του Συγχώριου”.
Από το πρωί, μαζεύονται λοιπόν στον αυλόγυρο ο επίτροπος, οι παιχνιδιάτες (οργανοπαίχτες), με βιολί και λαούτο, συγκεντρώνεται και ο κόσμος (κάποιοι ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές, κάποιοι όχι) και αρχίζει ο χορός. Πρώτος χορός είναι πάντα ο “΄Ισσος”, που εναλλάσσεται με “σούστα”, ανάλογα με τις παραγγελιές από τον “μπροστελλάτη”, που παίρνει τον “κάβο” για να δείξει την αξία του σαν χορευτής!
Πάντα υπάρχει κέρασμα, κρασί και ούζο…
Κατά το απομεσήμερο, χτυπά η καμπάνα… Είναι το πέρασμα από το κοσμικό στοιχείο στο Θρησκευτικό. Στο άκουσμά της, η μουσική σταματά με σεβασμό… Το γλέντι τελειώνει…Ο κόσμος μπαίνει στην Εκκλησία να παρακολουθήσει τον Εσπερινό του Συγχώριου. Παρόντες είναι όλοι οι ιερείς του νησιού, όχι μόνο του ναού, χωρίς άμφια, φορώντας μόνο τα ράσα τους (ο μόνος ιερέας με άμφια είναι αυτός που ιερουργεί). Ακόμα και ο Δεσπότης, σε ένδειξη ύψιστης ταπεινότητας, φορά μόνο το ράσο του… Προσεύχεται, γονατίζει και ζητά συγχώρεση. Μοιράζονται κεριά στους πιστούς από τον εφημέριο και μεγάλο μέρος της ακολουθίας γίνεται μόνο με το φως των κεριών.
Η αποκορύφωση του εσπερινού, είναι το τροπάριο της Παναγίας που το ψάλλουν όλοι οι ιερείς και το σιγοψιθυρίζει μαζί τους ο κόσμος. Το ιδιαίτερο σε αυτό το σημείο, είναι ότι κατά το Βυζαντινό τυπικό, σείονται οι πολυέλαιοι. Οι ιερείς παρατεταγμένοι μπροστά στο τέμπλο, περιμένουν τη στιγμή που πρώτος ο Δεσπότης, μπροστά στην Ωραία Πύλη, θα προσκυνήσει την Ιερή εικόνα της Παναγίας…και θα ακολουθήσουν οι υπόλοιποι. Ασπάζονται ο ένας τον άλλον, ζητούν και δίνουν συγχώρεση εν όψει της Σαρακοστής. Στη συνέχεια κάνει το ίδιο και το Εκκλησίασμα.
Με καθαρή ψυχή, με ευχές για “Καλή Σαρακοστή” και με τη σαραντάμερη νηστεία που ακολουθεί και εξαγνίζει και το σώμα, προχωρούμε προς την Μεγάλη Εβδομάδα και την κορύφωση του θείου δράματος, για να φτάσουμε στην Ανάσταση, που στο νησί μας γιορτάζεται ” εκρηκτικά”!
Καλή Μεγάλη Τεσσαρακοστή!!!
(KEIMENO EΥΔΟΚΙΑ ΒΟΥΒΑΛΗ- ΟΜΑΔΑ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ)
Ακολουθεί φωτορεπορτάζ και βιντεορεπορτάζ από τον Μαν. Μέρη
MEΡΟΣ Α
ΜΕΡΟΣ Β
ΜΕΡΟΣ Γ