Η Έλενα Κουντουρά, ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και μέλος της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης REGI, ζητά από την Κομισιόν μέτρα στήριξης των νησιών και ειδικό χρηματοδοτικό μηχανισμό που θα εξασφαλίζει την επαρκή μεταφορική συνδεσιμότητά τους, εν όψει της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις νησιωτικές και παράκτιες κοινότητες.
Όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση, η Έλενα Κουντουρά, αναδεικνύει τα ιδιαίτερα ζητήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, όπου πολλά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμένη προσβασιμότητα και αδικαιολόγητα υψηλό κόστος μεταφορών, αεροπορικών και ακτοπλοϊκών.
Τονίζει ότι οι μόνιμοι κάτοικοι των περιοχών αυτών επιβαρύνονται δυσανάλογα και αντιμετωπίζουν ελλιπή πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, σε εκπαίδευση και εργασία. Συγχρόνως, η περιορισμένη μεταφορική συνδεσιμότητα έχει αντίκτυπο στον τουρισμό στα νησιά, που αποτελεί κρίσιμη πηγή εσόδων για τις τοπικές κοινωνίες και τους επαγγελματίες.
Δεδομένου ότι η συνδεσιμότητα αποτελεί δικαίωμα των νησιωτών στην ΕΕ και θεμελιώδη παράγοντα για την επίτευξη της εδαφικής συνοχής, η Έλενα Κουντουρά θίγει τις ανισότητες σε βάρος των νησιών και ζητά από την Κομισιόν να ενημερώσει:
Εάν, θα προτείνει συγκεκριμένα νομοθετικά ή χρηματοδοτικά μέτρα για τη διασφάλιση οικονομικά προσιτής, αξιόπιστης και σταθερής αεροπορικής και πολυτροπικής συνδεσιμότητας των νησιωτικών περιοχών, ιδίως των πολύ μικρών νησιών, σε περιπτώσεις χαμηλού ανταγωνισμού και υψηλής εξάρτησης από συγκεκριμένες γραμμές, σύμφωνα με το άρθρο 174 της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Το αίτημα της Έλενας Κουντουρά γίνεται εν όψει της επικείμενης στρατηγικής για τις νησιωτικές και παράκτιες κοινότητες, και προκειμένου η ΕΕ να εγγυηθεί τη συνδεσιμότητα.
Εάν θα στηρίξει τη δημιουργία ενός ειδικού ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού μηχανισμού, που θα αντισταθμίσει το κόστος της συνδεσιμότητας στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.
Η πρόταση της Έλενας Κουντουρά αφορά σε ένα συμπληρωματικό εργαλείο της Πολιτικής συνοχής, απέναντι στα επίμονα διαρθρωτικά μειονεκτήματα που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές περιοχές και με στόχο τη μακροπρόθεσμη κοινωνική, οικονομική και εδαφική συνοχή τους.
Η πλήρης ερώτηση της Έλενας Κουντουρά:
Θέμα: Ανάγκη ενίσχυσης της συνδεσιμότητας και της εδαφικής συνοχής των νησιωτικών περιοχών εν όψει της επικείμενης Στρατηγικής της ΕΕ για τα νησιά.
Σύμφωνα με το άρθρο 174 της ΣΛΕΕ, η Ένωση αποσκοπεί στη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών και δίδει ιδιαίτερη προσοχή στις περιοχές που πλήττονται από σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά μειονεκτήματα, όπως οι νησιωτικές περιοχές (1) .
Η φυσική αποσύνδεση των νησιών απ’ την ηπειρωτική χώρα συνιστά μόνιμο διαρθρωτικό μειονέκτημα που επηρεάζει άμεσα την πρόσβαση των κατοίκων σε βασικές υπηρεσίες, την κινητικότητα, την κοινωνική και οικονομική ζωή, καθώς και τη βιωσιμότητα του τουρισμού. Παρ’ ότι η συνδεσιμότητα αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για την επίτευξη της εδαφικής συνοχής και δικαίωμα των νησιωτών-πολιτών της ΕΕ, πολλές νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές στην Ελλάδα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμένη προσβασιμότητα και υψηλό κόστος μεταφορών (2) .
Εν όψει της επικείμενης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις νησιωτικές και παράκτιες κοινότητες και προκειμένου η ΕΕ να εγγυηθεί τη συνδεσιμότητα, ερωτάται η Επιτροπή:
Προτίθεται να προτείνει συγκεκριμένα νομοθετικά ή χρηματοδοτικά μέτρα για τη διασφάλιση οικονομικά προσιτής, αξιόπιστης και σταθερής αεροπορικής και πολυτροπικής συνδεσιμότητας των νησιωτικών περιοχών, ιδίως των πολύ μικρών νησιών, σε περιπτώσεις χαμηλού ανταγωνισμού και υψηλής εξάρτησης από συγκεκριμένες γραμμές, σύμφωνα με το άρθρο 174 ΣΛΕΕ;
Θα στηρίξει τη δημιουργία ενός ειδικού ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού μηχανισμού αντιστάθμισης του κόστους της συνδεσιμότητας στο νέο ΠΔΠ, ως συμπληρωματικού εργαλείου της πολιτικής συνοχής, για την αντιμετώπιση επίμονων διαρθρωτικών μειονεκτημάτων και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης κοινωνικής, οικονομικής και εδαφικής συνοχής των νησιωτικών περιοχών;
(1)Επιπλέον στα νησιά μπορεί να συνυπάρχουν χαρακτηριστικά όπως η ορεινότητα και η αραιοκατοίκηση, και να ανήκουν ταυτόχρονα σε διασυνοριακές περιφέρειες, οξύνοντας στο μέγιστο τις ανισότητες εντός της ΕΕ.
(2)Στην Ελλάδα καταγράφεται συνεχής και σημαντική αύξηση του κόστους αεροπορικών και ακτοπλοϊκών μεταφορών, που δε φαίνεται να δικαιολογείται απ’ την εξέλιξη των τιμών καυσίμων ή από νέες φορολογικές επιβαρύνσεις. Η κατάσταση αυτή επιβαρύνει δυσανάλογα τους μόνιμους κατοίκους, περιορίζει την πρόσβασή τους σε υγεία, εργασία και εκπαίδευση και έχει αρνητικές επιπτώσεις στην εσωτερική τουριστική κίνηση και στα εισοδήματα των τοπικών κοινωνιών. Για παράδειγμα, τα στοιχεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ τον Νοέμβριο του 2025 καταγράφουν νέα αύξηση 4,2% στο κόστος αεροπορικής μετακίνησης συγκριτικά με τον Νοέμβριο του 2024.Η περσινή χρονιά είχε ήδη επιβαρυνθεί με μια εξαιρετικά υψηλή αύξηση 34,9% σε σχέση με το 2023, ενώ και το 2023 είχε παρατηρηθεί ανατίμηση 3,8% σε σύγκριση με το 2022.